Τούπα.... φιλοσοφόντας:
Η ζωή είναι σαν το λεωφορείο.Το παίρνεις από την
αφετηρία αλλά δεν ξέρεις σε ποια στάση
θα κατέβεις......
Το σκέφτηκε και ειπε:
Η ζωή είναι ένα «τσιγάρο δρόμος»
Μου κακοφάνηκε γιατί το τσιγάρο που κάπνιζα είχε δεν είχε
2-3 ρουφηξιές!!Παρηγορήθηκα όμως σε δεύτερο χρόνο σκέψης γιατί δεν μούπε για ποιο τσιγάρο μιλά...
Το πρώτο που κάπνισα
στα μουλωχτά στα 14 και έτρωγα μετά «μέντες» να μη μυρίζει το στόμα μου,τάλλο
εκείνο για το «μπραβο» μου σε κάποιες επιτυχίες μου ,η μήπως εκείνα πούκανα στη
λούφα στις σκοπιές φαντάρος η μήπως τάλλο...............η το άλλο που......κ.λ.π.κ.λ.π.
“Η υπόθεση σηκώνει τσιγάρο”, λέμε συχνά όταν έχουμε να
αντιμετωπίσουμε ένα σοβαρό θέμα.
Ένα τσιγάρο ήταν κάποτε “η τελευταία επιθυμία” του
θανατοποινίτη.
“Ένα τσιγάρο δρόμος” λέμε όταν θέλουμε να εξηγήσουμε σε
κάποιον ότι μια απόσταση είναι μικρή...
Το τσιγάρο είναι πάθος, προσωπικό και αυτοκαταστροφικό. Ως
γνωστόν τα πάθη δεν σταματούν ούτε εξουδετερώνονται με απαγορεύσεις. Είναι σαν
το αλάτι της ζωής. Χωρίς αυτά η ζωή είναι άοσμη και άγευστη.
Το τσιγάρο συνοδεύει σχεδόν κάθε προσωπική μας στιγμή. Στη
λύπη, στον πόνο, στις χαρούμενες στιγμές μας, αλλά και σε εκείνες που αναδύουν
αγωνία και αδιέξοδο, ο καπνός είναι εκεί για να μας συντροφέψει. Το τσιγάρο
συνιστά εκείνο το μέσο, το οποίο θα συμβάλει στη διαμόρφωση εικόνων και
αισθήσεων, απαραίτητων, ως πρωταρχικά, δομικά υλικά στις τέχνες. Όπως και στη
ζωή, έτσι και την τέχνη, ο καπνιστής αποτελεί ένα αντικείμενο μελέτης.
Ψυχολογικά ή αισθητικά, ο καπνός επιδρά στο πρόσωπο που πλάθει ο δημιουργός,
αλλά και στον ίδιο το δημιουργό. Η αίσθησή του, κοινή, με μια διακριτική χροιά
αμαρτίας, δεσπόζει ώστε να μην χρειάζεται, παρά μόνο η περιγραφή σε ένα αφήγημα
της εικόνας κάποιου ή κάποιας που καπνίζει για να προκληθούν οι μυστηριακές
«οσμές» του καπνού.
«θυμίαμα η γαλάζια οσμή κι ο καπνός ασημένιος, κερί να
στάζει ολοένα στα παιδόπουλα καημένε κόσμε», γράφει ο Νίκος Καρούζος, ο
σπουδαίος ποιητής. Και ο καπνός γίνεται ποίηση, ο στίχος «ενδύεται» την άϋλη
όψη του, την πυκνότητά του, τη νοσταλγική του χροιά. Ο καπνός εισάγεται στο
στίχο, ως μια εφήμερη μαρτυρία της πραγματικότητας. Τέτοιος είναι, αναλώσιμος,
οριστικοποιείται και χάνεται ως προϊόν μιας μυστηριακής καύσης. Η πρόσκαιρη
παρουσία του, η ταυτισμένη με την απόλαυση ύπαρξή του, θα γοητεύει πάντα τους
ποιητές και τους ονειροπόλους.
. Άλλωστε, ποιος από εμάς δεν έχει φανταστεί το καταφύγιο
ενός ποιητή πνιγμένο σε δαχτυλίδια καπνού, ποιος δεν έχει υποθέσει τη μοναδική
συντροφιά του τσιγάρου για εκείνους που αρέσκονται σε προσωπικές συνομιλίες.
Είτε πρόκειται για την απτή πραγματικότητα, είτε πάλι μιλούμε για εκείνη που
πλάθεται και επιζεί σε πείσμα των εποχών και του καιρού, ο καπνός, συνιστά τη
μοναδική εκείνη στιγμή που η ανάσα μας θα φανεί σε ολόκληρη την ένταση μια
εκπνοής.
Ο καπνός δεν είναι άλλο από το καθρέφτισμα της ανάσας μας.
Είναι το «μέσα» μας
πού βγαίνει έξω!
Στο ποίημα «Γράμμα σε έναν ποιητή ο ποιητής Νίκος Καββαδίας
γράφει: «Εσύ τσιγάρο Camel
να καπνίζεις και εγώ σε μια γωνιά να πίνω Whiskey.»
«Νύχτα στρωμένη τσιγάρα, λέξεις», στιχουργεί ένας έτερος της
νεοελληνικής, ποιητικής σκηνής, ο Μίλτος Σαχτούρης.
Ο Μανώλης Αναγνωστάκης, ποιητής με βαθιά πολιτική συνείδηση, γράφει στο ποίημά του με
τίτλο «Θα έρθει μια μέρα»: «Καπνίσαμε- θυμήσου ατελείωτα τσιγάρα, συζητώντας
ένα βράδυ» και εδώ, στη μυσταγωγία του
καπνού, πριν και έπειτα από τούτο το στίχο και στην έκταση ολόκληρων ποιημάτων
ακόμη, λάμπει η κάφτρα του πικρού, βρεγμένου τσιγάρου που δοκίμασαν τόσες εκατοντάδες
άνθρωποι στα χρόνια μιας μακράς, εθνικά σκοτεινής, εποχής.
Ο Γιάννης Ρίτσος, γράφει: «στρίβει στα δάχτυλά του την ψυχή
σου ο αποσπερίτης σαν τσιγάρο, έτσι ανάσκελα να τη φουμάρεις την ψυχή σου.»
«Να μπαίνει ο ήλιος στο κονιάκ και η σκόνη με τα τσιγάρα στα
πλεμόνια μας» γράφει η Κατερίνα Γώγου.
Από τον ανεπανάληπτο Τουέιν και τη δήλωσή του πως «αν στον
παράδεισο δεν έχει καπνό, τότε αρνούμαι να βρίσκομαι εκεί» ως τον Σαρτρ και την
πεποίθησή του πως «μέσω του ταμπάκου {που κάπνιζε}, ήταν όλος ο κόσμος που
καιγόταν, που ανασχηματιζόταν σε αχνό, προκειμένου να εισαχθεί και πάλι εντός»
το τσιγάρο αποτέλεσε μια ταυτισμένη με την ύπαρξη συνήθεια. Η καθολική του
επιρροή στο καλλιτεχνικό επίπεδο ήταν εκείνη που οδήγησε τον Ζαν Κοκτό να
δηλώσει πως «το πακέτο των τσιγάρων, η τελετουργία με την οποία τα βγάζουμε από
κει, το άναμμα του αναπτήρα κι εκείνο το αλλόκοτο σύννεφο που μας διαπερνά και
που εισπνέουν τα ρουθούνια μας, αποτελούν ισχυρά θέλγητρα που έχουν κατακτήσει
τον κόσμο.»
Ο Τουλούζ Λωτρέκ, με το «Πορτραίτο του Λουί Πασκάλ» και την
υποβλητικά, πραγματική απεικόνισή του, ο Μανέ με τον περίφημο «Καπνιστή» του, ο
Νταλί, ο οποίος αποτυπώνει την προσωπογραφία του πάντα με τσιγάρο, ο Πάμπλο
Πικάσσο με την ένταξη του τσιγάρου ή του καπνού γενικότερα στους πίνακές του, η
Ρενέ Μαγκρίτ.
Ο Όσκαρ Ουάιλντ
έγραψε ότι “το κάπνισμα είναι ο τέλειος τύπος απόλαυσης. Είναι σύντομη, έντονη
και σε αφήνει ανικανοποίητο. Τι άλλο να θελήσεις;
Πολλοί επίσης είναι οι λογοτέχνες που κάποια στιγμή
ομολόγησαν ότι το κάπνισμα υπήρξε αγαπημένη τους συνήθεια. Αναφέρουμε μερικά
ονόματα: Μποντλέρ, Σιμενόν, Βιρτζίνια Γουλφ, Καμύ, Έλιοτ, Χέμινγουέι, Μπρεχτ,
Ντίκενς, Παπαδιαμάντης, Κόνραντ.
Σήμερα μπορεί να μην είναι «κοινωνικα ορθή» η Δημόσια εικόνα
ενός καπνιστή αλλά σας καλώ να φέρεται στη μνήμη σας τις εικόνες ας πούμε του
Τσορτσιλ χωρίς το πούρο του ,η του
Πασαλίδη και του Α.Παπανδρέου χωρίς τα τσιμπούκια τους η πάλι τον Μπόγκαρτ χωρίς το « κρεμασμένο τσιγάρο» στο στόμα του,Σέρλοκ
Χόλμς χωρίς τσιμπούκι ,την Ντιτριχτ να
αφήνει το κοκκινάδι της στο τσιγαρο η την Χειγουορθ (Τζίλντα με το τσιγάρο στο
δεξί χέρι) η τον Κλιντ Ιστγουντ με το «ψόφιο» τσιγάρο να του καίει τα χείλια........και
πάει λέγοντας...........
Οσο για το
τραγούδι........(ας περιοριστούμε στο
ελληνικό)
Το τραγούδι “Άλλη αγάπη έπιασες” των Νίκου
Δαλέζιου και Γιάννη Παπαδόπουλου, που τραγούδησε πρώτη η Βίκυ Μοσχολιού,
παρουσιάζει με τρόπο μοναδικό την ερημιά του έρωτα: “Σαν το πακέτο που δεν έχει
πια τσιγάρα/ έτσι κι εμένα τώρα με παραπετάς, /τώρα που μ’ έκανες τρελά να σ’
αγαπήσω/ με βλέπεις και ειρωνικά γελάς”./ “΄Ηπιες τα τσιγάρα σου, /χόρτασες τη
μάρκα σου/ και αλλάζεις τώρα τον καπνό σου./ Άλλη αγάπη έπιασες/ κι εμένα με
πέταξες/ σαν το αποτσίγαρό σου...!
"Η ταμπακιέρα"
Μουσική: Μίμης Τραϊφόρος & Γιώργος Γιαννακόπουλος
Στίχοι: Ιωσήφ Ριτσιάρδης
Πρώτη εκτέλεση: Μαρίκα Νίνου & Βασίλης Τσιτσάνης
Άλλες ερμηνείες: Σοφία Βέμπο, Βίκυ Μοσχολιού, Χάρις Αλεξίου
κ.ά.
"Άσε με να λέω"
Μουσική: Τάκης Σούκας
Στίχοι: Σμαρούλα Μαραγκουδάκη
Πρώτη εκτέλεση: Νίκος Πορτοκάλογλου & Ελένη Βιτάλη
"Το τσιγάρο"
Μουσική: Ευανθία Ρεμπούτσικα
Στίχοι: Ελένη Ζιώγα
Πρώτη εκτέλεση: Γιάννης Κότσιρας
Δίσκος: "Μόνο ένα φιλί" (1997)
"Πρωινό τσιγάρο"
Μουσική: Νότης Μαυρουδής
Στίχοι: Άλκης Αλκαίος
Πρώτη εκτέλεση: Χορωδία ομίλου Πατραϊκής Μαντολινάτας και
μικτής χορωδίας
Άλλες εκτελέσεις: Χ. Αλεξίου & Γ. Νταλάρας, Χορωδία
Τυπάλδου κ.ά.
Δισκογραφία: Στην όχθη της καρδιάς μου (1984), Μάνος
Λοϊζος-Αφιέρωμα (1985) κ.α.
"Τσιγάρο ατέλειωτο"
Μουσική: Σωκράτης Μάλαμας
Στίχοι: Γιώργος Αθανασόπουλος
Πρώτη εκτέλεση: Σωκράτης Μάλαμας
Άλλες εκτελέσεις: Δημήτρης Μητροπάνος, Χάρις Αλεξίου,
Βασίλης Καρράς
Δισκογραφία: "Κύκλος" (1993) κ.α.
"Κακές συνήθειες"
Μουσική-Στίχοι-Ερμηνεία: Μίλτος Πασχαλίδης
"Τα τσιγάρα"
Μουσική-Στίχοι-Ερμηνεία: Ορφέας Περίδης
Άλλες εκτελέσεις: Γ. Νταλάρας
Δισκογραφία: Αχ ψυχή μου φαντασμένη (1990), Ζωντανή
ηχογράφηση στην Ιερά Οδό (1997)
"Πάντα γελαστοί"
Μουσική: Θάνος Μικρούτσικος
Στίχοι: Άλκης Αλκαίος
Ερμηνεία: Δημήτρης Μητροπάνος
Δίσκος: Στου αιώνα την παράγκα (1996)
Μ'ένα τσιγάρο όταν νυχτώνει, μες στο μυαλό μου παίρνεις
μορφή... Γίνεσαι κόσμος ήλιος κι αστέρια μέσα στ'αγέρια λευκό πουλί...
Μ'ένα τσιγάρο έρχεσαι πάλι στο άδειο σπίτι το σκοτεινό, κι
όπως σε βρίσκω μέσα στην ζάλη αρχίζω πάλι να ξαναζώ...
Ένα υπέροχο τραγούδι σε μουσική και στίχους Σταύρου
Κουγιουμτζή με την φωνή του Γιώργου Νταλάρα από τον δίσκο «Τρελοί και άγγελοι»
1986
Σαν Τσιγάρο Καίτη Γαρμπή Στίχοι
………………………………………
Σαν τσιγάρο που όλο το ανάβω κι όλο σβήνει
κι όμως το ζητάω κι ας κατάντησε πικρό
είναι το φιλί σου μια εδώ και μια σ’ εκείνη
κι όμως καίγομαι και ζω.
…………………………….
Μ' ένα τσιγάρο σέρτικο
Μητροπάνος Δημήτρης
Μουσική/Στίχοι: Τόκας Μάριος/Αλκαίος Άλκης
Μ' ένα τσιγάρο σέρτικο κι ένα σκοπό ζεϊμπέκικο
να σ' ανταμώσω ξεκινώ
Η εκδρομή μονότονη, σκουπίδια και χρυσόσκονη
κι η ζωή μας να βαδίζει πάνω σε συρματόσκοινο
Βικτώρια
Παπακωνσταντίνου Βασίλης
Μουσική/Στίχοι: Παπακωνσταντίνου Βασίλης/Αλκαίος Άλκης
……………………………………………………………..
Μια πεταλούδα στην γωνιά χαμογελάει
Κερνάει τσιγάρο μα
πουλάει την φωτιά
Ο αστυφύλακας ταυτότητα ζητάει
Μα 'γω τη ψάχνω απ' τα δεκαεννιά
……………………………………………..
Για μια Ντολόρες
Μητροπάνος Δημήτρης
Mουσική/Στίχοι:
Μικρούτσικος Θάνος/Αλκαίος Άλκης
………………………………………………..
Μ' άφιλτρο τώρα κι αλκοόλ τσακίζεις τη φωνή σου
ληστής, Πιλάτος και Χριστός εκεί που στάζει ο Θεός
θ' απλώσεις τη ζωή σου
…………………………………
Τα πουλιά της αγάπης
Παπακωνσταντίνου Βασίλης
MOYσική/Στίχοι:
Παπακωνσταντίνου Βασίλης/Αλκαίος Άλκης
…………………………………………………..
Ραδιόφωνο τηλέφωνο καφές και νικοτίνη
κάποια μπαλάντα της βροχής με σέρνει στα παλιά
πρόσωπα χίλια άλλαξα και ο ίδιος έχω μείνει
λέω τ' όνομα σου και πετούν πουλιά
ΕΝΑ ΤΣΙΓΑΡΟ ΖΗΤΗΣΑ-Παντελής Θαλασσινός
ΑΝΑΨΕ ΤΟ ΤΣΙΓΑΡΟ-Καίτη Γκρέη
ΙΧΝΟΣ-Λένα Αλκαίου
ΠΑΡΕ ΜΕ ΑΠΟΨΕ ΠΑΡΕ ΜΕ-Γλυκερία/Νίκος Ζιώγαλας
ΘΑ'ΘΕΛΑ ΝΑ ΗΣΟΥΝΑ ΕΔΩ-Αντώνης Βαρδής
ΚΑΝΩ ΕΝΑ ΤΣΙΓΑΡΟ ΚΑΙ ΦΕΥΓΩ-Βασίλης Καρράς
..................................................
Προφανώς ο κατάλογος είναι μακρύς ,αλλά αυτό είναι έργο Μελέτης και οχι απλής αναφοράς!