Τρίτη 12 Οκτωβρίου 2021

Οχι Αλλο Κάρβουνο!! (Ι)

 




Οσοι είναι Αρχαίοι σ'αυτή την Περιοχή και όσοι έχουν ακουστά από τους παλαιότερους,την  οδ.Διονυσίου την διέτρεχαν κάποιες από παλιά εγκαταλειμμένες σιδηροδρομικές γραμμές απ' το Περιστέρι μέχρι και τους Αγίους.

Στον χάρτη που βλέπετε φαίνονται στη Διονυσίου αμυδρά όπως είταν το 1951(ο χάρτης μου παραχωρήθηκε ευγενικά από τον Αρη Τσιμόγιαννη)

Γι'αυτές τις Σιδηροδρομικές Γραμμές ο λόγος που θα αναρτηθεί σε μερικά μέρη.

                                 

                              ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ

                              ΤΟ ΚΑΡΒΟΥΝΟ

Κάποιος ονόματι Ρομπάκης ,πριν του 1922 την Καταστροφή, είχε το ορυχείο "Ζαν Γκουλντακ" στη Μαύρη θάλασσα.Αυτός και άλλοι από το 1933 φτιάχνουν εταιρεία και το 1934 τους παραχωρείται έκταση στο Περιστέρι (Ανθούπολη) για εκμετάλευση εξορυκτική κάρβουνου(Λιγνίτη).

Το 1935 ξεκινάει η εξόρυξη.

Η επιχείρηση έχει τα εξής τμήματα 1)την Πομόνα (για άντληση νερών από τις στοές) 2)Το Ηλεκτρολογείο 3)το Μηχανουργείο 4) το Μαγειρείο 5)την Αποθήκη τροφίμων

Σε βάθος 80-100 μέτρα δουλεύουν γύρω στα 400 άτομα και βγάζουν 100-150 τόνους λιγνίτη την ημέρα.

Την Κατοχή 1941-1944 το Καρβουνάδικο το παίρνουν οι Ιταλοί, το ονομάζουν Agenta Carboni Italiano δουλεύουν σ'αυτό 700 άτομα και βγάζουν 200-250 τόνους κάρβουνο. Παίρνουν καλούς μισθούς και συσσίτιο(πολύτιμο στην Κατοχή) και οι περισσότεροι είναι ειδικευμένοι εργάτες με καταγωγή από Σέριφο και Μήλο(γνωρίζουν επομένως την εξορυκτική τεχνολογία).

Αυτή την περίοδο κατασκευάζεται και η Σιδηροδρομική Γραμμή που συνδέει το Καρβουνάδικο με τις γραμμές ΣΠΑΠ στους Αγ.Αναργύρους.(Αλλα γι'αυτό θα τα πούμε παρακάτω).

Λίγο πριν την αποχώρηση των κατοχικών δυνάμεων τον Αύγουστο του 1944 Ελληνες αγοράζουν το Ορυχείο από τους Ιταλούς και έτσι η επιχείρηση φαίνεται σαν Ελληνική και όχι "εχθρική περιουσία" που θάπρεπε να περάσει  σαν τέτοια στον έλεγχο του κράτους. Υπολειτουργεί με 100 εργάτες και βγάζει λίγο κάρβουνο.Το 1945 το κράτος μπαίνει σαν μισεγγυητής σαν ας πούμε συνεταίρος των ιδιοκτητών.Ανεβαίνει η παραγωγή στους 100 τόνους.

Ακολουθεί μια περίοδος κακοδιαχείρισης και βέβαια απεργιών και αιτημάτων μέχρι που το 1950 το ορυχείο περνάει στο κράτος σαν "εχθρική περιουσία" και το 1951 μισθώνεται σε κάποιο επιχειρηματία ονόματι Πρεζάνη. Παράγονται περίπου 30000 τόνοι το χρόνο με 200 εργάτες

Το 1952 η επιχείρηση ανοίγει και άλλο "φρέαρ"( πηγάδι) δήθεν για εξαερισμό αλλά και από αυτό κάνει εξόρυξη.

Το 1953 επειδή ανοίχτηκαν στοές σε μικρό βάθος τα σπίτια στην Ανθούπολη αρχίζουν να παρουσιάζουν  ρωγμές.Κάθε βράδυ που να κοιμηθούν οι κάτοικοι με τους δυναμίτες.Τον Οκτώβρη του 1953 καταρρέει η στοά νούμερο 5 σκοτώνεται ένας εργάτης και τραυματίζονται 3.

Από τότε αρχίζουν οι δικαστικοί αγώνες μεταξύ κατοίκων και επιχείρησης.

Τον Νοέμβριο του 1955 αρχίζει η πρώτη μαζική αντίδραση των κατοίκων με μεγάλη διαδήλωση που την διαλύει η χωροφυλακή.

Τον Απρίλιο του 1956 κάτω από δύο σπίτια επέρχεται καθίζηση,και εγκαταλείπονται από τους ιδιοκτήτες τους αλλά και άλλα παρουσιάζουν ρωγμές  και μερικές καθιζήσεις.Οι στοές ανοίγονται σε βάθος 15 μέτρων ενώ το ελάχιστο θα είταν 50 μέτρα.

 

                    ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ 

          Η ΕΞΕΓΕΡΣΗ του Κάρβουνου(Οχι άλλο...Κάρβουνο!)

Στις 14 Μαιου του 1956 ,2 ακόμη σπίτια υφίστανται καθίζηση.Οι κάτοικοι ανήσυχοι συγκεντρώνονται σε ομάδες ενώ κατά τις 10 το βράδυ χτυπούν οι καμπάνες της Αγ. Μαρίνας και συγκεντρώνονται 5000 κάτοικοι.Παίρνουν τον  δρόμο που βρίσκεται ο Πύργος με τους ανελκυστήρες.Οι εργάτες έχουν σχολάσει και η φρουρά του Ορυχείου δεν μπορεί να τους σταματήσει.

Με στουπιά βάζουν φωτιά στις ξύλινες εγκαταστάσεις ενώ με δυναμίτη ανατινάζουν τα κτίσματα.

Η Φωτιά υψώνεται στα 100 μέτρα ενώ έρχονται ενισχυμένες δυνάμεις χωροφυλάκων από παντού περίπου 1000 χωροφύλακες με πολεμική εξάρτυση.

Τεθωρακισμένη ύλη της αστυνομίας φυλάει τα γραφεία και τους χώρους των εκρηκτικών ενώ μέχρι το πρωί η πυροσβεστική προσπαθεί να σβήσει τις φωτιές.

Συλλαμβάνονται 40 άτομα σαν πρωταίτιοι με βαριές κατηγορίες.

Μετά από αυτό πολλές δικαστικές μάχες που γίνονται μεταξύ κατοίκων και επιχείρησης , λήγουν με μικρές ποινές για κατοίκους και επιχείρηση.

Το 1958 οριστικοποιείται το τέλος των Ορυχείων από κάποια επιτροπή που συστάθηκε γι'αυτό και αποφάσισε πως δεν είναι δυνατή η συνύπαρξη οικισμών και ορυχείων και αποφάσισε να γίνει πρόγραμμα λιθογομώσεων (μπάζωμα με πέτρες) των στοών.

Για φωτογραφίες όπως στην αρχή ανέφερα πρέπει να κάνουμε ΚΛΙΚ...στον σύνδεσμο στην αρχή.


Για τη Γραμμή στο επόμενο........