ΜΑΡΙΝΟΣ
ΧΑΡΜΠΟΥΡΗΣ 1729-1782
 |
| Η μταφορά |
Αλλος
ένας “τρελλός Κεφαλονίτης”
 |
| Μ.Πετρος |
Κάθε
Κεφαλονίτης πιστεύει, ότι η Κεφαλονιά
είναι το αμετακίνητο κέντρο του κόσμου,
πεποίθηση εν μέρει δικαιολογημένη, αφού
Κεφαλονίτες υπάρχουν σε κάθε γωνιά του
πλανήτη και της Ιστορίας και παντού
διαδραματίζουν πρωτεύοντα ρόλο. Ακόμη
και ο Λασκαράτος έβαλε τον Θεό να πλάσει
πρώτα το Ληξούρι, (και όχι το Αργοστόλι)
και μετά «ούλους τους άλλους τόπους»!
Ενα
άλλο σταθερό γενικό χαρακτηριστικό των
Κεφαλονιτών είναι η αχαλίνωτη φαντασία,
εξαιτίας της οποίας, δεν βρίσκουν ηρεμία
ούτε σε μια γυναίκα , ούτε σε έναν τόπο,
ούτε σε ένα επάγγελμα. Αρκεί να ακούσετε
έναν αυθεντικό Κεφαλονίτη να βλασφημεί
για να πειστείτε περί της φαντασίας
του. Οχι μόνο όλα τα ιερά και τα όσια, μη
εξαιρουμένου και αυτού του Αγίου
Γερασίμου και όλων των ιερών αντικειμένων
που περιβάλλουν το σεπτό λείψανό του
(καντήλια, εικονίσματα,κεριά, λιβάνια
κ.ά.), αλλά όλα τα πλάσματα του Δημιουργού,
οργανικά και ανόργανα, υλικά και άυλα,
πέφτουν θύματα αχαλίνωτης σεξουαλικής
φαντασίας!
Ο
Μαρίνος Χαρμπούρης με καταγωγή από
Κεφαλλονιά (ισως και απο Κρήτη).Κάποια
παράνομη πράξη που διέπραξε(
Μια
γυναίκα που λέγεται ότι απίστησε στον
Μαρίνο και αυτός, κυριευμένος από το
πάθος, τη σκότωσε),
τον άναγκασε να διαφύγει στην Τεργέστη
αλλάζοντας τόνομά του σε Αλέξανδρος
Λάσκαρις.
Σπούδασε
Μαθηματικά στην Μπολόνια και μηχανικός
στη Βόννη,
όπου πήρε το δίπλωμά του
1763.
Εγκαταστάθηκε στη Ρωσία, όπου τον πήρε
υπό την προστασία του ο Κεφαλονίτης
στρατηγός Πέτρος
Μελισσηνός..Το
1770 έγινε αξιωματικός στο Σώμα Μηχανικών
τηςΜεγάλης Αικατερίνης της Ρωσίας.
Ήταν
τότε που η Αυτοκράτειρα συνέλαβε την
ιδέα της κατασκευής ενός γιγαντιαίου
αγάλματος τουΜεγάλου
Πέτρου, Τσάρου Πασών των Ρωσσιών. Γλύπτης
επελέγη ο Στέφανος Φαλκονέ, διάσημος
της εποχής εκείνης,ο οποίος μετά από
τέσσαρα έτη εργασίας επαρουσίασε ένα
πραγματικό αριστούργημα,το οποίον
παριστά τον Αυτοκράτορα έφιππο να
καλπάζη επάνω εις έναν τεράστιον
βράχον,το άλογο να ποδοπατά ένα φίδι
και να σταματά ορθώνοντας τα μπροστινά
του πόδια, ενώ ο Μέγας Πέτρος,απλώνοντας
το δεξί του χέρι με τα δάκτυλα ανοιχτά,
δείχνει να καθησυχάζη τον λαό.
Ο
βράχος πάνω στον οποίον καλπάζει το
άλογο, είναι ένα ακανόνιστο στερεό,που
αν το φαντασούμε σαν κανονικό κύβο-αν
το “κυβίσουμε”,θα έχη διαστάσεις σε
μέτρα10Χ10Χ10,ο όγκος του 1000 μέτρα κυβικά
και το βάρος του 2000 τόννοι.
Τον
βράχον αυτόν ο Φαλκονέ αρχικώς τον
εσχεδίασε,να αποτελήται από 6 έως 10
βράχους μεγάλων διαστάσεων,οι οποίοι
συνεδέοντο μεταξύ τους με σιδερένιους
ή μπρούτζινους συνδέσμους.
Και
εδώ παρεμβαίνει ο Χαρμπούρης,ο οποίος,
υποδεικνύει ότι οι σύνδεσμοι των πολλών
βράχων θα οξυδοθούν και οι μεταξύ των
αρμοί θα διαβρωθούν με το πέρασμα
του χρόνου ,με συνέπεια την καταστροφή
όλου του έργου. Αντ/αυτού προτείνει
την λύση του ενός βράχου με τις ίδιες
διαστάσεις. Την λύση αυτήν αρνούνται
να υιοθετήσουν οι ανώτεροί του,με το
σκεπτικό ότι δεν υπήρχε πλησίον τόσο
μεγάλος βράχος και η μεταφορά μεγάλου
βράχου από τόσο μεγάλη απόσταση ήτο
αδύνατη. Τελικά η λογική του Χαρμπούρη
υπερισχύει.
Έτσι
παίρνει την εντολή αλλά και την μεγάλη
ευθύνη να
κατορθώση το ακατόρθωτον,δεδομένων των
τεχνικών δυνατοτήτων της εποχής
εκείνης.Αλλά
ο Έλληνας (μαλλον Κεφαλονιτης) Μηχανικός
είχε εμπιστοσύνη στις ικανότητές του.
Αναλαμβάνει να μεταφέρη στην Αγία
Πετρούπολη έναν ολόσωμο βράχο 2000 τόννων
βάρους,ο οποίος ήταν ημιβυθισμένος σ'
ένα έλος της Νοτίου Φινλανδίας,διανύοντας
μίαν απόσταση 20 χιλιομέτρων,σε
στεριές,θάλασσες βάλτους και
ποταμούς.Το κατόρθωμά του,γράφει ο
καθηγητής Τάσιος,θα γίνη μύθος της
εποχής,θα γίνη αντικείμενο ενός βιβλίου
του ιδίου του Χαρμπούρη. Και
αρχίζει η Επιχείρηση. Καθαρίζεται η
χλωρίδα της περιοχής και δημιουργείται
ένα εργοτάξιο,όπου θα εργασθούν 400
τεχνίτες,εργάτες κ.λ.π.οι οποίοι εκτός
της σκληρής εργασίας μέσα στα έλη θα
αντιμετωπίσουν και αρρώστιες από τις
παγωνιές και την υγρασία.Όλη η ελώδης
περιοχή επιχωματώνεται με κατάλληλο
εδαφικό υλικό και ισοπεδώνεται για να
διευκολυνθή η μεταφορά,ενώ για να
αντέξη τα συγκεντρωμένα φορτία από τις
ακμές του βράχου όταν θα τον μετακινούν,το
έλος ενισχύεται με πασσαλώσεις.Γιά
να ανασηκώση από το έλος και να ανατρέψη
τον τεράστιον βράχο,εφαρμόζει μία
ευφυαστάτη μέθοδο χρησιμοποιώντας
γερανούς και τριπλά πολύσπαστα και για
να μεταφέρη το μέγα βάρος του, κατασκευάζει
μίαν μεταφορική κλίνη από μηκίδες επάνω
και κάτω και ανάμεσά τους σιδερένιες
σφαίρες(ρουλεμάν) διαμέτρου περίπου 20
εκατοστών.Έτσι επιτυγχάνεται μία
κοπιώδης μεν,αλλά ασφαλής μεταφορά.Παραλλήλα
επινοεί και εφαρμόζει ένα μοναδικό
τρόπο στα τεχνικά χρονικά για την
καθέλκυση και την φόρτωση του βράχου
σε πλωτό μέσο που θα τον περάση εις την
αντίπεραν όχθη,όπου βρίσκεται η Αγία
Πετρούπολη,μια μεταφορά αρκετά
επικίνδυνη,δεδομένου ότι κατά τον πλούν,
υπήρχαν μεγάλοι επιπλέοντες πάγοι.Κατά
την μεταφοράν 40 λιθοξόοι επάνω στο
βράχο, θα του δώσουν την επιθυμητή μορφή.
Έτσι
ο βράχος φθάνει μεγαλοπρεπής εις
την Αγία Πετρούπολη,και γίνεται η βάση
του αγάλματος του Μεγάλου Πέτρου,στις
22 Σεπτεμβρίου ,επέτειο της στέψης της
Αικατερίνης της Μεγάλης και τοποθετείται
εκεί όπου βρίσκεται και σήμερα.
Το
έργο κόστισε συνολικά 300.000 γαλλικά
φράγκα. Για το κατόθρωμά του, ο Χαρμπούρης
έλαβε το βαθμό του αντισυνταγματάρχη,
ορίστηκε διεθυντής στη Σχολή Αξιωματικών
του ρωσικού στρατού
και
έλαβε ως αμοιβή 7.000 ρούβλια.
Αρχίζει
να συλλαμβάνει ένα μακρόπνοο σχέδιο
που θα μπορούσε να τον οδηγήσει πίσω
στην πατρίδα του, την Κεφαλονιά: Θεωρεί
ότι το κλίμα της Κεφαλονιάς είναι
κατάλληλο για να αναπτυχθούν εκεί σε
μεγάλη έκταση καλλιέργειες αποικιακών
προϊόντων που μέχρι τότε η Ευρώπη ήταν
αναγκασμένη να εισάγει από την Αμερική:
ινδικό (λουλάκι), ζαχαροκάλαμο, καφές
και άλλα. Προτείνει στην Αικατερίνη το
σχέδιό του και αυτή δεν διστάζει να του
παράσχει οικονομική ενίσχυση. Δεν
ξέρουμε αν η Αικατερίνη συγκλονίστηκε
από το μεγαλοφυές σχέδιο – το σίγουρο
είναι ότι η ιδέα της οικονομικής (και
όχι μόνο) διείσδυσης στη Μεσόγειο, και
μάλιστα σε εδάφη της πνέουσας τα λοίσθια
παλιάς θαλασσοκράτειρας Βενετίας, κάτω
από τη μύτη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας,
δεν την άφηνε καθόλου αδιάφορη.
Το
1778 επιστρεφει στη Κεφαλλονιά και
εγκαθίσταται στην
περιοχή
του Λιβαδιού. Σύντροφοί του, η Στεφανί
(δεύτερη συζιγός του), ο γερμανός
συνεργάτης του Idaster και ο Γάλλος γεωπόνος
με πείρα στην καλλιέργεια αποικιακών
φυτών Μποντύ.
Εκεί,
ο Χαρμπούρης και ένας από τους δυο
συνεργάτες του, δολοφονήθηκαν κάτω από
αδιευκρίνηστες συνθήκες το 1782
Ως
φυσικοί αυτουργοί του φόνου συνελήφθησαν
κάποιοι από τους Λάκωνες εργάτες της
φυτείας, οι οποίοι προσπάθησαν να
διαφύγουν μετά το έγκλημά τους. Λέγεται
ότι κίνητρό τους ήταν η ληστεία. Μπήκαν,
λέγεται, στο σπίτι με ειρηνικές διαθέσεις,
ζητώντας την αμοιβή τους από τον Μαρίνο,
και τελικά τον σκότωσαν. Γλίτωσε μόνο
η Στεφανί, που ζήτησε καταφύγιο από τον
γειτονικό γαιοκτήμονα Χωραφά. Υπάρχουν
όμως κάποιες πτυχές της ιστορίας που
δεν μπορούν να μη μας απασχολήσουν. Τις
αναφέρουμε επιγραμματικά.
Ολα αυτά ιστορούνται απο τον Καθηγητή
Τάσσιο στα παρακάτω Βιντεο,και στο pdf
:
library.tee.gr/digital/m2407/m2407_palivou.pdf
